Poradnia w Wołominie

Poniedziałek - Piątek, od 8:00 do 21:00
Sobota, od 8:00 do 19:00
Niedziela, od 8:00 do 16:00 (od 1.09.)
ul. Miła 3, 05-200 Wołomin, 3 piętro

Poradnia Warszawa Białołęka

Poniedziałek - Piątek, od 9:00 do 21:00
Sobota, od 8:00 do 16:00
ul. Mochtyńska 65, 03-289 Warszawa

Poradnia w Wołominie

Poradnia Warszawa Białołęka

Strona głównaBlogBorderline (BPD) – co to znaczy? Osobowość borderline

Borderline (BPD) – co to znaczy? Osobowość borderline

Kategorie:
DorosłyZwiązki i relacje

Borderline, czyli zaburzenie osobowości typu borderline (BPD), to temat, który budzi wiele pytań i nieporozumień. Osoby z BPD doświadczają intensywnych emocji i trudności w relacjach. Choć wyzwanie jest duże, istnieją metody terapii, które mogą pomóc w radzeniu sobie z tym stanem. Chcesz zrozumieć, co kryje się za terminem „borderline„? Zapraszam do dalszej lektury.

Spis treści:

Borderline co to za zaburzenie?

Zaburzenie osobowości typu borderline – kryteria diagnostyczne według DSM-5

Zaburzenia borderline – jak wpływają na życie pacjenta?

Jak osobowość typu borderline wpływa na relacje międzyludzkie?

Skutki osobowości typu borderline w życiu zawodowym

Osobowość borderline dlaczego to osobowość chwiejna emocjonalnie?

Zaburzenia osobowości borderline – co je powoduje?

BPD rzadko występuje samodzielnie

Borderline – metody leczenia w terapii psychologicznej

Objawy osobowości typu borderline – skąd wiadomo, że potrzebuję leczenia choroby?

Strategie radzenia sobie z niestabilnością emocjonalną w osobowości borderline

Osoba z zaburzeniem typu borderline – leczenie

Porady dla osób z osobowością typu borderline: Jak poprawić jakość życia codziennego

FAQ – Często zadawane pytania

Borderline (BPD) – co to znaczy? Osobowość borderline – chwiejna emocjonalnie

osobowość typu borderline jak pomóc

Borderline (BPD) – co to za zaburzenie?

Osoby, które cierpią na zaburzenie osobowości typu borderline zazwyczaj charakteryzują się uporczywymi wzorcami niestabilności w relacjach z innymi, problemami z obrazem siebie, niezdolnością do kontrolowania lub regulowania własnego zachowania (leżącym u podstaw odczuwania uczuć, emocji lub nastroju) oraz wyraźną impulsywnością.

Inne objawy zaburzenia osobowości borderline obejmują:

  • uczucie porzucenia;
  • powtarzające się zachowania samookaleczające, agresywne gesty lub groźby;
  • okresy krótkotrwałej niestabilności emocjonalnej takie jak intensywna epizodyczna dysforia (np. rozpacz i płacz: „Nienawidzę życia, a życie mnie nienawidzi” – a za chwilę z radością: „Może napijemy się kawy i zjemy ciasto?”), drażliwość lub niepokój;
  • chroniczne uczucie pustki;
  • niewłaściwy, intensywny gniew lub trudności w kontrolowaniu gniewu.

Zaburzenie osobowości typu borderline – kryteria diagnostyczne według DSM-5

Według DSM-5 (klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego) istnieje dziewięć kryteriów BPD. Najczęściej osoby z borderline mogą doświadczać mieszanki skrajnej „emocjonalnej zmienności” lub „nadpobudliwości i trudności w kontrolowaniu intensywnego gniewu”.

Według DSM-5 BPD diagnozuje się, gdy zostanie spełnione minimum pięć z dziewięciu następujących kryteriów:

  1. Gorączkowe wysiłki, aby uniknąć rzeczywistego lub wyimaginowanego porzucenia.
  2. Wzorzec niestabilnych i intensywnych relacji międzyludzkich charakteryzujący się naprzemiennymi skrajnościami idealizacji i dewaluacji.
  3. Zaburzenia tożsamości: wyraźnie i trwale niestabilny obraz siebie lub poczucie własnego „ja”.
  4. Impulsywność w co najmniej dwóch obszarach, które są potencjalnie autodestrukcyjne (np. wydatki, seks, nadużywanie substancji, lekkomyślna jazda, objadanie się).
  5. Nawracające zachowania samobójcze, gesty lub groźby, lub zachowania samookaleczające.
  6. Niestabilność afektywna spowodowana wyraźną reaktywnością nastroju (np. nasilona epizodyczna dysforia, drażliwość lub niepokój trwające zwykle kilka godzin i rzadko dłużej niż kilka dni).
  7. Chroniczne uczucie pustki.
  8. Niewłaściwy, intensywny gniew lub trudności w kontrolowaniu gniewu (np. częste okazywanie wybuchowego temperamentu, ciągła złość, powtarzające się udziały w bójkach).
  9. Przejściowe, związane ze stresem wyobrażenia paranoidalne lub ciężkie objawy dysocjacyjne.

Życie ludzi z zaburzeniem osobowości typu borderline oraz ich bliskich przyjaciół i członków rodziny może być czasami bardzo trudne. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich ma tego rodzaju trudności, koniecznie rozważ umówienie wizyty u psychologa.

Jak zaburzenia borderline naprawdę wpływają na życie pacjenta?

osobowość borderline jak leczyć

Zachowania pacjentów z osobowością borderline

Nie jest tajemnicą, że osobowość borderline wpływa na różne części życia chorego. Jakie?

Nastrój

  • Nieoczekiwane i destabilizujące wahania nastroju.
  • Brak kontroli i regulacji emocjonalnej.
  • Nastroje mogą się zmienić przy najmniejszym bodźcu.
  • Reakcje są nieproporcjonalne do rzeczywistości sytuacji i mogą obejmować depresję, lęk, niepewność, zazdrość, gniew, paranoję, opór i przywiązanie.

Obraz siebie

  • Przyjmowanie do siebie rzeczy i krytyki, która w rzeczywistości dotyczy kogoś innego.
  • Samoocena jest bardzo podatna na zranienie i łatwo ją podważyć nawet przez drobne uwagi.
  • Obraz siebie może być tak samo zmienny i nieprzewidywalny, jak wahania nastroju.
  • Spadki poczucia własnej wartości wraz z wahaniami nastroju mogą wywoływać impulsywne i autodestrukcyjne zachowania.

Relacje

  • Intensywne emocje zwykle wypływają na powierzchnię, więc przyjaciele, rodzina, współpracownicy i inne osoby w pobliżu będą odczuwać presję i zmienność.
  • Strach przed porzuceniem jest potężny, ale próby uniknięcia go często tylko pogłębiają izolację społeczną.
  • Nieuzasadnione przejścia od nadmiernej miłości do nieufności zagrażają zdolności do nawiązywania prawdziwych więzi.

Jak osobowość typu borderline wpływa na relacje międzyludzkie?

Osoby z osobowością typu borderline często doświadczają ekstremalnych wahnięć nastroju, co bezpośrednio wpływa na ich zdolność do budowania i utrzymywania zdrowych relacji. Te dynamiczne zmiany mogą prowadzić do nieprzewidywalnych reakcji, co z kolei może być źródłem napięć i konfliktów z bliskimi. Intensywność emocji odczuwanych przez te osoby sprawia, że trudno im znaleźć stabilność w interakcjach społecznych.

W relacjach międzyludzkich, osoby z tym zaburzeniem często przejawiają strach przed odrzuceniem lub porzuceniem, co może prowadzić do zachowań kontrolujących lub nadmiernie zależnych. Taka dynamika może być obciążająca dla partnerów, przyjaciół i członków rodziny, którzy mogą czuć się przytłoczeni i niezdolni do spełnienia oczekiwań osoby z osobowością typu borderline. To z kolei może prowadzić do izolacji i pogłębienia problemów w relacjach.

Osoby te mogą również doświadczać trudności w utrzymaniu długotrwałych relacji z powodu intensywnych i często zmieniających się uczuć wobec innych. Mogą one przechodzić od idealizacji do deprecjonowania tych samych osób w krótkim czasie, co sprawia, że budowanie trwałych i stabilnych więzi jest wyzwaniem. W efekcie, relacje z osobami z osobowością typu borderline mogą być pełne pasji, ale również niezwykle burzliwe i nieprzewidywalne.

Skutki osobowości typu borderline w życiu zawodowym

Osobowość typu borderline może znacząco wpływać na funkcjonowanie w środowisku pracy. Pracownicy zmagający się z tym zaburzeniem często doświadczają trudności w budowaniu stabilnych relacji z kolegami, co może prowadzić do konfliktów interpersonalnych. Ich emocjonalna niestabilność manifestuje się poprzez gwałtowne zmiany nastrojów, co utrudnia współpracę i efektywną komunikację. Przykładem może być przypadek Anny, menedżerki projektu, która ze względu na swoje zachowania, wynikające z zaburzenia, doświadczyła licznych konfliktów z zespołem, co ostatecznie doprowadziło do jej zwolnienia.

Wpływ osobowości typu borderline na życie zawodowe nie ogranicza się jedynie do relacji interpersonalnych. Osoby te mogą mieć również problemy z koncentracją i organizacją pracy, co bezpośrednio przekłada się na ich wydajność. Ich działania są często impulsywne, bez przemyślenia długoterminowych konsekwencji, co w środowisku zawodowym może prowadzić do podejmowania ryzykownych decyzji. Studium przypadku Marka, specjalisty IT, ilustruje, jak impulsywne rezygnowanie z projektów i częste zmiany zadań, spowodowane trudnościami w utrzymaniu skupienia, negatywnie wpłynęły na jego karierę.

Na szczęście, istnieją skuteczne metody wsparcia dla osób z osobowością typu borderline, które mogą pomóc im lepiej funkcjonować w życiu zawodowym. Terapia dialektyczno-behawioralna oraz coaching zawodowy, skoncentrowany na rozwijaniu umiejętności społecznych i radzenia sobie ze stresem, mogą przynieść znaczące korzyści. Przykład Julii, która dzięki regularnym sesjom terapeutycznym i wsparciu coacha, zdołała znacznie poprawić swoje relacje w pracy i zwiększyć efektywność zawodową, pokazuje, że z odpowiednią pomocą osoby z osobowością typu borderline mogą odnosić sukcesy na rynku pracy.

Osobowość broderline – dlaczego to osobowość chwiejna emocjonalnie?

borderline osobowość chwiejna emocjonalnie jak pomóc

Osoby z BPD bywają niezwykle wrażliwe. Kochają, są urocze i bardzo dobre, ale nawet małe rzeczy np. krótka rozłąka z ukochaną osobą mogą w jednej chwili wywoływać intensywne reakcje. W zaburzeniu osobowości typu borderline objawy mogą przejawiać się niestabilnością emocjonalną, niepokojem, impulsywnym zachowaniem, zniekształconymi myślami lub percepcją oraz intensywnymi, ale niestabilnymi relacjami. Łatwo więc zrozumieć, w jaki sposób ta chwiejność emocjonalna i niezdolność do samouspokojenia prowadzi do zamętu w związku i impulsywnych, a nawet lekkomyślnych zachowań.

Zaburzenia osobowości borderline – co je powoduje?

Większość specjalistów ds. zdrowia psychicznego uważa, że ​​zaburzenie osobowości typu borderline jest spowodowane kombinacją dziedzicznych lub wewnętrznych czynników biologicznych oraz zewnętrznych czynników środowiskowych, takich jak traumatyczne przeżycia w dzieciństwie.

Zmiany w niektórych obszarach mózgu odpowiedzialnych za regulację nastroju i agresję są wskaźnikami BPD. Nieprawidłowo działające neuroprzekaźniki są również kluczowym punktem w diagnozie borderline. Istnieją również stanowiska, które sugerują, że osoby, których rodzic lub rodzeństwo cierpieli na BPD, są bardziej narażone na diagnozę tej choroby.

W przypadku czynników środowiskowych to problemy w dzieciństwie lub inne traumy doświadczane w późniejszym życiu zostały powiązane z rozwojem borderline (np. przemoc lub napaść na tle seksualnym, fizyczne znęcanie lub emocjonalne zaniedbanie). Często osoby, które doznały takiej traumy, nie mają możliwości zdobycia podstawowych umiejętności społecznych i osobistych, które w pomogłyby im w regulacji emocji lub utrzymywaniu stabilnych relacji itp.

BPD rzadko występuje samodzielnie

Borderline jest ciężkim zaburzeniem o rozległej psychopatologii, często współwystępuje z kilkoma innymi rodzajami zaburzeń. Do najczęstszych zaburzeń współistniejących z BPD należą:

  • duże zaburzenie depresyjne,
  • dystymia (przewlekłe i uporczywe obniżenie nastroju, łagodniejsze niż depresja),
  • nadużywanie substancji psychoaktywnych,
  • zaburzenia odżywiania (takie jak anoreksja, bulimia, napady objadania się),
  • choroba afektywna dwubiegunowa,
  • aspołeczne zaburzenie osobowości,
  • narcystyczne zaburzenie osobowości,
  • samookaleczenia.

Borderline – metody leczenia w terapii psychologicznej

BPD Borderline osobowość

Dostępne są niezwykle skuteczne metody leczenia BPD, a mianowicie m.in. terapia poznawczo-behawioralna. Psycholog koncentruje się na pomaganiu osobie z tą chorobą w rozpoznawaniu i kontrolowaniu emocji. Jeśli cierpisz z powodu borderline terapeuta pomoże Ci radzić sobie z emocjami i nauczy nowych sposobów zachowania. Specjalista jest przeszkolony w tych dziedzinach i z przyjemnością wesprze Cię w ramach programu leczenia. Regularne uczęszczanie na terapię, która obejmuje edukację na temat zaburzenia, wsparcie rodziny oraz trening umiejętności społecznych i emocjonalnych może pomóc w większość przypadków BPD.

Ważne jest, aby poświęcić trochę czasu na znalezienie terapeuty, z którym poczujesz się bezpiecznie. Kogoś, kto jest empatyczny, przy kim czujesz ​​akceptację i zrozumienie. Pamiętaj, że Twoje wahania od idealizacji do demonizacji są objawem borderline. Dlatego możesz po pierwszej wizycie odczuwać złość i mieć złe nastawienie do terapeuty. Staraj się jednak trzymać wybranego psychologa i pozwól, aby związek pacjent-terapeuta się rozwijał. Pamiętaj, że zmiana ze swej natury jest niewygodna, więc na początku możesz odczuwać dyskomfort, który jest oznaką postępów.

Objawy osobowości typu borderline – skąd wiadomo, że potrzebuję leczenia choroby?

BPD osobowość chwiejna emocjonalnie

„Mam taki charakter…”, „To mój temperament…”, „Nic nie poradzę na moją drażliwość…”, „Nie zaufam…” – tak możesz sobie i innym tłumaczyć z dnia na dzień pogarszające się samopoczucie, złość, wybuchy, zazdrość, niemożność nawiązania trwałej relacji itd. To może Ci wystarczyć, by przetrwać cały dzień, ale czy to naprawdę wystarczy, by przetrwać całe życie? Czy nie byłoby lepiej, gdyby leczenie pomagało złagodzić objawy borderline, naprawić relacje z samym sobą i innymi, a także przedłużyć życie?

Kiedy Twoje zaburzenie osobowości broderline przybiera destrukcyjny obrót, to znak, że konieczne jest leczenie. Następujące działania niepożądane są poważnymi oznakami, że konieczna jest opieka psychologa:

  • niewywiązywanie się z obowiązków,
  • brak zainteresowania pracami domowymi,
  • izolacja,
  • intensywne wybuchy złości, agresji i innych przejawów negatywnych emocji,
  • epizody niepokoju, które długo nie ustępują,
  • odłączenie od siebie, ciała lub rzeczywistości,
  • pogorszenie współwystępujących zaburzeń zdrowia psychicznego,
  • samookaleczanie, w tym myśli o samookaleczeniu,
  • myśli i próby samobójcze,
  • nadużywanie substancji psychoaktywnych,
  • impulsywne i ryzykowne zachowania,
  • złe relacje z rodziną, przyjaciółmi, bliskimi osobami i współpracownikami,
  • problemy z wydajnością w pracy lub w szkole.

Strategie radzenia sobie z niestabilnością emocjonalną w osobowości borderline

Radzenie sobie z niestabilnością emocjonalną wymaga zrozumienia, jak emocje te wpływają na codzienne funkcjonowanie. Specjaliści zalecają techniki uważności, które pomagają zauważyć i zaakceptować swoje uczucia bez natychmiastowej reakcji. Ćwiczenia te pozwalają na chwilę refleksji przed podjęciem działań, co może znacząco zmniejszyć impulsywność charakterystyczną dla tego typu osobowości.

Ważnym narzędziem w zarządzaniu emocjami jest również terapia dialektyczno-behawioralna (DBT). Została ona specjalnie opracowana do pracy z osobami z osobowością borderline i skupia się na budowaniu umiejętności radzenia sobie ze stresem, regulacji emocji, poprawie relacji międzyludzkich oraz rozwijaniu tolerancji na frustrację. Regularne sesje z terapeutą mogą znacząco poprawić jakość życia, ucząc, jak zdrowo wyrażać emocje i radzić sobie z trudnościami.

Ekspert radzi, aby nie lekceważyć również znaczenia wsparcia społecznego. Budowanie zdrowych, wspierających relacji z rodziną i przyjaciółmi może być nieocenionym źródłem wsparcia. Warto również rozważyć dołączenie do grup wsparcia, gdzie można dzielić się doświadczeniami z innymi, którzy zmagają się z podobnymi wyzwaniami. Takie środowisko może nie tylko oferować praktyczne porady, ale również poczucie zrozumienia i akceptacji.

Osoba z zaburzeniem osobowości typu borderline – leczenie

osobowość borderline metody leczenia jakie są

Leczenie może uchronić Cię przed niebezpiecznymi konsekwencjami tych zachowań. Może również dać Ci narzędzia niezbędne do życia bardziej stabilnego i satysfakcjonującego. Chociaż Twoje zaburzenie osobowości typu borderline nie zniknie całkowicie, jest bardzo możliwe jego kontrolowanie i opanowanie pewnych zachowań dzięki odpowiednim wskazówkom otrzymanym podczas leczenia. Objawy borderline można znacznie zmniejszyć dzięki strategiom wskazanym przez terapeutę. Ogólnie rzecz biorąc, perspektywy po leczeniu borderline są doskonałe dla mężczyzn i kobiet z BPD. To ostatecznie pozwala im żyć normalnie, odczuwać mniejszy wstyd, cieszyć się życiem i tworzyć stabilne związki.

Warto pamiętać, że niektórzy członkowie rodziny osób z BPD mogą zmagać się z lękiem i depresją, zwłaszcza rodzice i małżonkowie lub partnerzy. Jeśli to Ty, nie wahaj się również skontaktować z psychologiem, ponieważ Twój stan może się tylko pogorszyć.

Porady dla osób z osobowością typu borderline: Jak poprawić jakość życia codziennego

Zarządzanie emocjami i budowanie stabilnych relacji może być wyzwaniem dla osób z diagnozą osobowości typu borderline. Stosowanie technik mindfulness oraz regularne uczestnictwo w terapii Dialektyczno-Behawioralnej (DBT) mogą znacząco poprawić jakość życia. Techniki mindfulness uczą obecności tu i teraz, pomagając w łagodzeniu napięcia emocjonalnego, podczas gdy DBT skupia się na nauce umiejętności radzenia sobie ze skrajnymi emocjami i poprawie relacji międzyludzkich.

Wprowadzenie zdrowych nawyków życiowych, takich jak regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta i odpowiednia ilość snu, również odgrywa istotną rolę w poprawie samopoczucia. Poniżej przedstawiam informacje porównawcze, ilustrujące wpływ tych zmian na codzienne funkcjonowanie osób z osobowością typu borderline.

Zmiana nawyku – efekty przed i po zmianie

  • Regularna aktywność fizyczna:

    • Przed zmianą: Wysoki poziom lęku, trudności z koncentracją
    • Po zmianie: Zmniejszenie objawów lęku, poprawa koncentracji
  • Zbilansowana dieta:

    • Przed zmianą: Niestabilność emocjonalna, wahania nastroju
    • Po zmianie: Większa stabilność emocjonalna, mniejsze wahania nastroju
  • Odpowiednia ilość snu:

    • Przed zmianą: Zaburzenia snu, zmęczenie w ciągu dnia
    • Po zmianie: Poprawa jakości snu, większa energia i skupienie w ciągu dnia

FAQ – Często zadawane pytania

Czy osobowość typu borderline można wyleczyć?

Chociaż osobowości typu borderline nie można wyleczyć w tradycyjnym sensie, odpowiednie leczenie, takie jak terapia dialektyczno-behawioralna, może znacząco pomóc w zarządzaniu objawami i poprawie jakości życia. Ważne jest długoterminowe zaangażowanie w proces terapeutyczny.


 

Jakie są najskuteczniejsze metody terapii dla osób z osobowością typu borderline?

Do najskuteczniejszych metod terapii należą terapia dialektyczno-behawioralna (DBT), terapia schematu oraz terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Te podejścia skupiają się na nauce radzenia sobie ze zmiennością emocjonalną, poprawie relacji międzyludzkich i rozwoju zdrowszych sposobów myślenia.


 

Czy istnieją jakieś grupy wsparcia dla osób z osobowością typu borderline?

Tak, istnieją grupy wsparcia zarówno stacjonarne, jak i online, które mogą oferować cenne wsparcie i zrozumienie dla osób z osobowością typu borderline. Warto poszukać lokalnych organizacji zdrowia psychicznego lub grup wsparcia w mediach społecznościowych.


 

Jak mogę pomóc bliskiej osobie z osobowością typu borderline?

Wsparcie, zrozumienie i cierpliwość są kluczowe. Zachęcaj do profesjonalnej pomocy i bądź gotowy do słuchania bez oceniania. Edukacja na temat zaburzenia może również pomóc w lepszym zrozumieniu i reagowaniu na trudne sytuacje.


 

Czy osoby z osobowością typu borderline mogą prowadzić normalne życie?

Z odpowiednim leczeniem i wsparciem, osoby z osobowością typu borderline mogą prowadzić pełne i satysfakcjonujące życie. Kluczowe jest zaangażowanie w proces terapeutyczny i rozwijanie zdrowych strategii radzenia sobie z emocjami.

Potrzebujesz pomocy, wsparcia psychologicznego?

Placówki naszych poradni znajdują się w:

 

O autorze

Monika Chrapińska-Krupa

Dyrektor Poradni, Psycholog, Diagnosta, Psychoterapeuta, Trener TZA
Monika Chrapińska-Krupa psycholog i certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pełni funkcję dyrektora w renomowanej poradni "Spokój w Głowie". Jej fascynacja ludzkim umysłem przenosi się również do słowa pisanego, co jest widoczne w jej zaangażowanych i przenikliwych postach. Początki jej pisarskiej ścieżki sięgają kursu copywritingu, który rozpalił w niej pasję do dzielenia się wiedzą. Ta pasja z czasem przekształciła się w kwitnący talent, który obecnie inspiruje czytelników na całym świecie. Regularnie zapraszana jako ekspertka z dziedziny psychologii do programów telewizyjnych, Monika Chrapińska-Krupa w swojej pracy łączy naukową precyzję z empatycznym spojrzeniem na człowieka, nieustannie dążąc do rozsiewania spokoju w ludzkich głowach.
Przeczytaj o autorze
Chcesz być na bieżąco z naszymi artykułami psychologicznymi?
Polub nas na Facebook
Udostępnij wpis na Facebooku, aby pomóc innym osobom!