Poradnia w Wołominie

Poniedziałek - Piątek, od 8:00 do 21:00
Sobota, od 8:00 do 19:00
Niedziela, od 8:00 do 16:00 (od 1.09.)
ul. Miła 3, 05-200 Wołomin, 3 piętro

Poradnia Warszawa Białołęka

Poniedziałek - Piątek, od 9:00 do 21:00
Sobota, od 8:00 do 16:00
ul. Mochtyńska 65, 03-289 Warszawa

Poradnia w Wołominie

Poradnia Warszawa Białołęka

Strona głównaBlogKleptomania: Zrozumienie i leczenie pragnienia kradzieży

Kleptomania: Zrozumienie i leczenie pragnienia kradzieży

Kategorie:
DorosłyDzieckoLęki i nerwiceZwiązki i relacje

Kleptomania to zaburzenie, które popycha osoby dotknięte do niekontrolowanego pragnienia kradzieży. Często jest mylone ze zwykłym złodziejstwem, ale różni się od niego przyczynami i mechanizmami psychologicznymi.

W naszym artykule przedstawię różne metody leczenia i strategie radzenia sobie z tym problemem. Zapraszam do dalszej lektury, aby dowiedzieć się więcej o tym, jak można pomagać osobom cierpiącym na kleptomanię i poprawić ich jakość życia.

Spis treści:

Kleptomania co to jest?

Przyczyny kleptomanii

Rozpoznawanie objawów kleptomanii

Jak rozmawiać z kleptomanem?

Opcje leczenia kleptomanii

Życie z kleptomanią – jak sobie radzić?

Jak radzić sobie z kleptomanią? Podsumowanie

 

Kleptomania co to jest?

kleptomania co to

Kleptomania to zaburzenie kontroli impulsów, które prowadzi do niepohamowanej potrzeby kradzieży. Osoby cierpiące na to schorzenie nie kradną z konieczności ani dla zysku, ale z powodu wewnętrznego przymusu. Często po kradzieży odczuwają ulgę, lecz również wstyd i poczucie winy.

Trudności w zrozumieniu i diagnozowaniu kleptomanii wynikają z jej skomplikowanej natury psychologicznej oraz społecznych stereotypów, które mylą to zaburzenie z kryminalnymi działaniami. W artykule zgłębimy, jak kleptomania wpływa na życie osób nią dotkniętych oraz jakie są dostępne metody diagnozy i terapii. Celem jest przekazanie wiedzy, która pomoże zrozumieć, że kleptomania to nie tylko problem prawny, ale przede wszystkim zdrowotny, wymagający specjalistycznej interwencji medycznej i psychologicznej.

Zdefiniowanie kleptomanii

Kleptomania to złożone zaburzenie psychiczne, które można zdefiniować poprzez kilka kluczowych cech:

  • Kontrola impulsów: Osoby cierpiące na kleptomanię mają problem z kontrolowaniem impulsów do kradzieży, niezależnie od ich potrzeb materialnych czy moralnych przekonań.
  • Brak motywacji materialnej: Przedmioty, które są kradzione, często nie mają dużej wartości finansowej dla osoby dokonującej kradzieży, a kradzież nie jest podyktowana chęcią zysku.
  • Napięcie i ulga: Kleptomani odczuwają silne napięcie przed kradzieżą oraz ulgę po jej dokonaniu, co wskazuje na emocjonalny wymiar tego działania.
  • Poczucie winy: Po kradzieży, uczucia ulgi często zamieniają się w wyrzuty sumienia, wstyd i poczucie winy.
  • Potrzeba leczenia: Kleptomania jest uznawana za zaburzenie zdrowia psychicznego, które wymaga interwencji medycznej i terapeutycznej.

Rozumienie kleptomanii jako zaburzenia, a nie wybór świadomego zachowania, jest kluczowe dla właściwej diagnozy i terapii.

czym jest kleptomania

Przyczyny kleptomanii

Kleptomania, choć rzadko występująca, jest zaburzeniem psychicznym, które naukowcy próbują zrozumieć, analizując jego biologiczne podstawy. Badania sugerują, że kleptomania może wynikać z nieprawidłowości w działaniu neurotransmiterów mózgowych, zwłaszcza serotoniny, która odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju i impulsów. Niski poziom serotoniny może przyczyniać się do impulsywnych zachowań, w tym do kradzieży.

Dodatkowo, badania neurologiczne wykazały, że u osób cierpiących na kleptomanię mogą występować anomalie w strukturach mózgowych odpowiedzialnych za przetwarzanie nagród i kar, takich jak ciało migdałowate i kora orbitofrontalna. Te obszary mózgu są istotne dla oceny konsekwencji działań, kontroli emocji i hamowania impulsów. Działania, które normalnie byłyby zahamowane, mogą być realizowane bez wystarczającej kontroli ze względu na ich uszkodzenia lub nieprawidłowe funkcjonowanie.

Inne badania sugerują genetyczne predyspozycje do rozwoju kleptomanii, choć konkretna ścieżka dziedziczenia nie jest jeszcze w pełni zrozumiała. Potrzebne są dalsze badania, aby precyzyjniej określić, w jaki sposób czynniki genetyczne i neurologiczne współdziałają, prowadząc do rozwoju tego skomplikowanego zaburzenia.

jakie są przyczyny kleptomanii

Psychologiczne i emocjonalne czynniki ryzyka

Kleptomania, będąca zaburzeniem kontroli impulsów, jest również głęboko zakorzeniona w różnorodnych psychologicznych i emocjonalnych czynnikach ryzyka. Oto niektóre z nich:

  • Historia traum: Osoby, które doświadczyły traumy, zwłaszcza w dzieciństwie, są bardziej narażone na rozwój kleptomanii. Traumy mogą prowadzić do zaburzeń w regulacji emocji, co zwiększa ryzyko impulsywnych zachowań.
  • Zaburzenia współistniejące: Kleptomania często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak lęk, depresja, i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Te zaburzenia mogą nasilać tendencje kleptomańskie lub komplikować ich leczenie.
  • Niska samoocena: Osoby z niską samooceną mogą szukać sposobów na radzenie sobie z negatywnymi uczuciami, takimi jak wstyd czy poczucie niższości. Kradzież może doraźnie dostarczać ulgi, dając iluzoryczne poczucie kontroli lub sukcesu.
  • Stres i nieumiejętność radzenia sobie z nim: Chroniczny stres może prowadzić do poszukiwania niezdrowych metod radzenia sobie z emocjami, w tym do zachowań impulsywnych, takich jak kradzież.
  • Poszukiwanie emocji: Niektóre osoby mogą kraść z potrzeby doświadczania silnych emocji lub adrenaliny, co jest typowe dla osób poszukujących ciągłego pobudzenia.

Zrozumienie tych czynników jest kluczowe dla skutecznego adresowania i leczenia kleptomanii, wymagając kompleksowego podejścia terapeutycznego, które adresuje zarówno przyczyny psychiczne, jak i emocjonalne.

Rozpoznawanie objawów kleptomanii

Charakterystyczne zachowania kleptomana

Kleptomania charakteryzuje się szeregiem specyficznych zachowań, które można rozpoznać i które odróżniają to zaburzenie od zwykłych kradzieży. Oto kilka najbardziej charakterystycznych objawów:

  • Nieodparta chęć kradzieży: Osoby cierpiące na kleptomanię odczuwają silny, często niekontrolowany impuls do kradzieży, który jest trudny do zignorowania lub powstrzymania.
  • Kradzież niepotrzebnych przedmiotów: Kleptomani często kradną rzeczy, które nie mają dla nich żadnej wartości finansowej ani osobistej. Mogą to być drobne przedmioty, które łatwo można ukraść.
  • Ulga po dokonaniu kradzieży: Po skradzeniu przedmiotu, osoba cierpiąca na kleptomanię często czuje tymczasową ulgę lub satysfakcję, co jednak szybko ustępuje miejsca poczuciu winy i wstydu.
  • Poczucie winy lub wstydu: Po początkowej uldze, większość kleptomanów czuje wyrzuty sumienia i wstyd za swoje działania, co może prowadzić do depresji lub lęku.
  • Powtarzające się kradzieże: Kleptomania charakteryzuje się powtarzalnością zachowań, nawet w obliczu potencjalnych konsekwencji prawnych czy osobistych.

Rozpoznanie tych zachowań jest kluczowe do wczesnej interwencji i skutecznego leczenia kleptomanii.

Kleptoman jakie są zachowania kleptomana

Jak odróżnić kleptomanię od innych typów kradzieży?

Rozróżnienie kleptomanii od zwykłej kradzieży jest kluczowe dla właściwej diagnozy i podejścia terapeutycznego. Podczas gdy kleptomania jest zaburzeniem psychicznym, zwykła kradzież zazwyczaj motywowana jest przez zysk materialny lub konieczność. Kleptomani kradną impulsywnie, nie kierują się logiką zysku, a przedmioty, które zabierają, często są dla nich bezwartościowe i nie mają praktycznego zastosowania w ich życiu. Ich działania są wynikiem nieodpartego przymusu, a nie świadomej decyzji o kradzieży.

Po dokonaniu kradzieży, osoby cierpiące na kleptomanię często doświadczają wyrzutów sumienia, wstydu i silnego dyskomfortu psychicznego. Natomiast osoby dokonujące zwykłych kradzieży rzadziej odczuwają podobne emocje po skradzeniu przedmiotów, skupiając się bardziej na korzyściach, jakie wynikają z ich działania.

Dodatkowo, kleptomani często powracają do kradzieży, nawet jeśli wcześniejsze epizody skończyły się dla nich negatywnymi konsekwencjami prawnymi czy społecznymi, co świadczy o ich braku kontroli nad impulsami, w przeciwieństwie do zwykłych złodziei, którzy zazwyczaj podejmują bardziej przemyślane decyzje.

Jak rozmawiać z kleptomanem?

Rozmowa z osobą cierpiącą na kleptomanię może być wyzwaniem, ale odpowiednie techniki i strategie komunikacji mogą pomóc w efektywnym wsparciu i zrozumieniu problemu. Oto kilka kluczowych wskazówek, jak rozmawiać z kleptomanem:

  • Zachowanie spokoju: Podczas rozmowy ważne jest, aby zachować spokój i neutralny ton. Unikanie osądzania czy krytykowania pomoże w utrzymaniu otwartej linii komunikacji.
  • Wyrażanie zrozumienia i wsparcia: Pokaż zrozumienie dla trudności, z jakimi boryka się kleptoman. Podkreśl, że jesteś gotów pomóc i wspierać go w poszukiwaniu profesjonalnej pomocy.
  • Zachęcanie do otwartości: Zachęć osobę do dzielenia się swoimi myślami i uczuciami. Bycie otwartym na wysłuchanie ich doświadczeń bez wydawania osądu może pomóc w budowaniu zaufania.
  • Stosowanie jasnych i konkretów komunikatów: Mów wyraźnie i bezpośrednio, unikając dwuznaczności. Konkretyzowanie może pomóc w lepszym zrozumieniu potrzeb i emocji kleptomana.
  • Ustalanie granic: Jasno określ granice tego, co jest akceptowalne, a co nie. To ważne, aby kleptoman był świadomy konsekwencji swoich działań, zarówno prawnych, jak i osobistych.
  • Podkreślanie znaczenia leczenia: Podkreśl, że kleptomania jest zaburzeniem, które wymaga profesjonalnej pomocy medycznej i psychologicznej. Zachęcaj do szukania i korzystania z dostępnych zasobów terapeutycznych.

Stosując te techniki, możesz nie tylko lepiej komunikować się z kleptomanem, ale również przyczynić się do jego lepszego zrozumienia i motywacji do podjęcia leczenia.

terapia-z-kotami-poradnia

Znaczenie wsparcia i empatii w rozmowie

W rozmowie z osobą cierpiącą na kleptomanię, wsparcie i empatia są kluczowe. Okazywanie zrozumienia i współczucia może znacząco wpłynąć na skuteczność komunikacji i pomóc osobie w procesie zdrowienia. Empatia polega na próbie zrozumienia sytuacji z perspektywy kleptomana, bez osądzania czy wyrażania negatywnych emocji.

Pokazanie, że jesteś gotów wysłuchać i zrozumieć ich doświadczenia, może zachęcić kleptomana do otwarcia się i podzielenia swoimi obawami oraz motywować do szukania pomocy. Wsparcie manifestuje się również w gotowości do stania się częścią rozwiązania problemu, na przykład poprzez towarzyszenie w wizytach u specjalistów czy pomoc w znalezieniu odpowiednich źródeł wsparcia. Taka postawa buduje zaufanie i wzmacnia relacje, co jest nieocenione w leczeniu kleptomanii.

Opcje leczenia kleptomanii

Terapie psychologiczne

Terapie psychologiczne odgrywają kluczową rolę w leczeniu kleptomanii, koncentrując się na zrozumieniu i modyfikacji zachowań pacjenta. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga w identyfikacji i zmianie myśli oraz zachowań prowadzących do kradzieży.

CBT obejmuje techniki takie jak eksponowanie i zapobieganie reakcji, które uczą kleptomanów jak radzić sobie z impulsami do kradzieży.

Inne podejścia, takie jak terapia grupowa, mogą również być skuteczne, oferując wsparcie od osób borykających się z podobnymi problemami, co sprzyja lepszemu zrozumieniu własnych doświadczeń i emocji. W niektórych przypadkach psychoterapeuci mogą również zastosować techniki relaksacyjne, aby pomóc kleptomanom w radzeniu sobie ze stresem, co może zmniejszyć częstotliwość i intensywność impulsów do kradzieży.

Leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne kleptomanii może obejmować stosowanie leków, które są zwykle używane w terapii innych zaburzeń psychicznych. Chociaż nie istnieje lek specjalnie przeznaczony do leczenia kleptomanii, niektóre rodzaje leków antydepresyjnych, zwłaszcza te z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), wykazały skuteczność w zmniejszaniu impulsów do kradzieży.

Leki te mogą pomóc w regulacji nastroju i zmniejszeniu napięcia, które często towarzyszy impulsom kleptomańskim. W niektórych przypadkach, lekarze mogą również rozważyć zastosowanie stabilizatorów nastroju lub leków przeciwlękowych, jeśli kleptomania współwystępuje z innymi zaburzeniami, takimi jak zaburzenia nastroju czy lęk.

Ważne jest, aby leczenie farmakologiczne było ściśle monitorowane przez specjalistę i dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem możliwych skutków ubocznych i interakcji z innymi przyjmowanymi lekami.

kleptomania jak żyć z kleptomanią

Życie z kleptomanią – jak sobie radzić?

Codzienne wyzwania osób z kleptomanią

Życie z kleptomanią niesie ze sobą liczne wyzwania zarówno w codziennym funkcjonowaniu, jak i w interakcjach społecznych:

  • Stygmatyzacja: Kleptomania często jest błędnie postrzegana jako po prostu złe zachowanie lub kryminalna działalność, co prowadzi do społecznej stygmatyzacji osób z tym zaburzeniem. Taka stygmatyzacja może zniechęcać do szukania pomocy i uczestniczenia w życiu społecznym.
  • Trudności w utrzymaniu relacji: Ze względu na charakter zaburzenia, kleptomani mogą napotykać trudności w utrzymaniu zaufania w relacjach osobistych i zawodowych. Strach przed odrzuceniem może prowadzić do izolacji i samotności.
  • Stres i lęk: Obawa przed możliwością popełnienia kradzieży i jej konsekwencjami może być źródłem ciągłego stresu i lęku. To z kolei może wpływać na ogólny stan zdrowia psychicznego.
  • Problemy zawodowe: Niepewność związana z zachowaniem w miejscu pracy może prowadzić do problemów z zatrudnieniem i utrzymaniem pracy, co dodatkowo komplikuje sytuację finansową i zawodową kleptomanów.

Rozumienie tych wyzwań jest kluczowe dla środowisk wsparcia, które mogą pomóc osobom z kleptomanią w integracji społecznej i poprawie jakości życia.

Strategie radzenia sobie i poprawy jakości życia

Osoby zmagające się z kleptomanią mogą zastosować różne strategie radzenia sobie, które pomogą im w zarządzaniu tym zaburzeniem i poprawie jakości życia:

  • Regularne sesje terapeutyczne: Uczestnictwo w regularnych sesjach terapii poznawczo-behawioralnej może pomóc w identyfikacji czynników wyzwalających zachowania kleptomańskie oraz rozwijaniu technik ich kontrolowania.
  • Budowanie wsparcia społecznego: Utrzymywanie bliskich relacji z rodziną i przyjaciółmi, którzy rozumieją zaburzenie i mogą oferować wsparcie, jest kluczowe. Grupy wsparcia dla osób z kleptomanią także mogą oferować bezcenne zrozumienie i pomoc.
  • Zdrowy styl życia: Regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta i dostateczna ilość snu mogą znacząco wpłynąć na ogólne samopoczucie i zmniejszyć impulsywność.
  • Nauka technik relaksacyjnych: Techniki takie jak medytacja, głębokie oddychanie czy joga mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem i impulsami.
  • Edukacja: Zrozumienie własnego zaburzenia jest fundamentalne. Edukacja na temat kleptomanii może pomóc osobom dotkniętym tym problemem w lepszym zarządzaniu swoim stanem i unikaniu potencjalnych wyzwań.

Implementacja tych strategii może skutecznie pomóc osobom z kleptomanią w prowadzeniu pełniejszego i bardziej satysfakcjonującego życia.

Jak radzić sobie z kleptomanią? Podsumowanie

Zrozumienie i radzenie sobie z kleptomanią to proces wymagający cierpliwości, ale przede wszystkim wsparcia specjalistycznego. Jak mogliśmy się przekonać, kleptomania to nie tylko problem prawny, lecz przede wszystkim zdrowotny, który wpływa na wszystkie aspekty życia osoby dotkniętej tym zaburzeniem. Podejmowanie skutecznych działań, które mogą ulżyć w codziennym funkcjonowaniu, wymaga zrozumienia zarówno biologicznych, psychologicznych, jak i emocjonalnych podstaw tego stanu.

W naszej poradni psychologicznej mamy doświadczenie w pracy z osobami cierpiącymi na kleptomanię. Rozumiemy, jak wielkim wyzwaniem może być to zaburzenie, zarówno dla osoby nim dotkniętej, jak i jej bliskich. Dlatego stworzyliśmy przestrzeń, w której każdy czuje się bezpiecznie, będąc traktowanym z największym szacunkiem i empatią. Nasz zespół specjalistów stosuje indywidualne podejście, dostosowane do potrzeb każdego pacjenta, wykorzystując zarówno terapie psychologiczne, jak i w razie potrzeby wsparcie farmakologiczne.

Jeżeli Ty lub ktoś bliski zmaga się z kleptomanią, nie wahaj się szukać pomocy. Wspólne działania mogą znacząco poprawić jakość życia, pomóc w przezwyciężaniu codziennych wyzwań i redukować uczucia lęku oraz wstydu, które często towarzyszą temu zaburzeniu. Skontaktuj się z nami, aby umówić się na konsultację. Zapewniamy kompleksową opiekę i wsparcie na każdym etapie leczenia.

Pamiętaj, że prośba o pomoc jest znakiem siły, a nie słabości. Dążenie do zdrowia i lepszego jutra jest krokiem, który warto podjąć. Czekamy na Ciebie, gotowi wspierać Cię w każdym momencie Twojej drogi ku zdrowiu.

👉 Jeżeli potrzebujesz pomocy, wsparcia psychologicznego placówki naszych poradni znajdują się w:

Źródła:

  • The Compulsion to Steal – What Can Be Done? – M.D. Marcus J. Goldman – 1997
  • The Oxford Handbook of Impulse Control Disorders – Jon E. Grant i Marc N. Potenza – 2011
  • www.mayoclinic.org
  • www.nimh.nih.gov

 

O autorze

Monika Chrapińska-Krupa

Dyrektor Poradni, Psycholog, Diagnosta, Psychoterapeuta, Trener TZA
Monika Chrapińska-Krupa psycholog i certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pełni funkcję dyrektora w renomowanej poradni "Spokój w Głowie". Jej fascynacja ludzkim umysłem przenosi się również do słowa pisanego, co jest widoczne w jej zaangażowanych i przenikliwych postach. Początki jej pisarskiej ścieżki sięgają kursu copywritingu, który rozpalił w niej pasję do dzielenia się wiedzą. Ta pasja z czasem przekształciła się w kwitnący talent, który obecnie inspiruje czytelników na całym świecie. Regularnie zapraszana jako ekspertka z dziedziny psychologii do programów telewizyjnych, Monika Chrapińska-Krupa w swojej pracy łączy naukową precyzję z empatycznym spojrzeniem na człowieka, nieustannie dążąc do rozsiewania spokoju w ludzkich głowach.
Przeczytaj o autorze
Chcesz być na bieżąco z naszymi artykułami psychologicznymi?
Polub nas na Facebook
Udostępnij wpis na Facebooku, aby pomóc innym osobom!